Kısa cevap: Kapadokya'yı nisan–mayıs veya ekim başında, Bodrum'u haziran ve eylül aylarında, Marmaris'i mayıs sonu ile ekim arası, Ege'nin kuzey sahillerini ise temmuz–ağustos dışındaki her sıcak haftada gezmeyi tercih ediyorum. Sıcak hava balonu ve doğa yürüyüşü istiyorsanız İç Anadolu, deniz ve tekne turu istiyorsanız güney sahilleri sizin için doğru seçim. Ben yıllardır bu dört bölgeyi farklı mevsimlerde dolaştım; aşağıda hangisinin kime uyduğunu, bütçesini ve gerçek zamanlamasını olabildiğince açık anlatıyorum.
Bir rotayı seçerken tek başına "güzel mi" sorusu işe yaramıyor. Ben üç şeye bakıyorum: ulaşım süresi, günlük harcama ve o mevsimde gerçekten yapılabilecek aktivite sayısı. Aşağıdaki tablo, kendi defterimden çıkardığım kaba karşılaştırma:
| Rota | En iyi dönem | Kalabalık | Kime uygun |
|---|---|---|---|
| Kapadokya | Nisan–Mayıs, Ekim | Orta | Fotoğrafçı, çift, tarih meraklısı |
| Bodrum | Haziran, Eylül | Yüksek | Deniz + gece hayatı isteyen |
| Marmaris | Mayıs sonu–Ekim | Yüksek | Aile, tekne turu sevenler |
| Kuzey Ege (Ayvalık–Foça–Alaçatı) | Mayıs–Haziran, Eylül | Değişken | Sakinlik ve yemek arayan |
Kapadokya'ya ilk gidişimde temmuz ortasını seçmiştim ve öğlen 13.00'ten sonra dışarıda durmak imkânsızdı. İkinci gidişimde nisanı denedim; vadiler yeşildi, balon uçuşları için hava koşulları çoğu sabah uygundu ve otel fiyatları makuldü. Şunu öğrendim: balon uçuşu rüzgâra bağlı iptal edilebiliyor, bu yüzden bölgede en az üç gece kalmak lazım. Tek gece kalıp "uçamadım" diye dönen çok insan gördüm.
Günlük planım şöyle işliyor: sabah erken balon ya da Güvercinlik Vadisi yürüyüşü, öğlen Göreme'de yemek ve dinlenme, ikindi Kızılçukur'da gün batımı. Ihlara Vadisi ve Derinkuyu için ayrı bir tam gün ayırın; ikisini aynı güne sıkıştırırsanız hiçbirini doğru dürüst göremezsiniz. Araç kiralamadan da olur ama mağara otellerin çoğu yokuş başında, valizle yürümek yoruyor.
Bu ikisi arasında karar veremeyen çok okur yazıyor. Deneyimim şu: Bodrum yarımada mantığıyla çalışıyor. Merkez kalabalık ve pahalı; asıl keyif Gümüşlük, Yalıkavak, Bitez gibi koylarda. Araç yoksa dolmuşla dolaşmak mümkün ama akşam dönüşlerde saatleri kaçırmamak gerekiyor. Gümüşlük'te ayağınız suyun içindeyken balık yemek, bence Ege'nin en iyi akşamlarından biri.
Marmaris daha kompakt ve aile dostu. Uzun sahil bandı, yürüyerek gidilen restoranlar, tekne turları için düzenli seferler var. Buradan çıkıp Turunç, Selimiye ve Bozburun'a uzanmak beni her seferinde tatmin etti. Sıcak ve nem Bodrum'a göre biraz daha bunaltıcı geliyor, o yüzden ağustostan kaçınıyorum.
Bütçe farkı da gerçek: Bodrum'un popüler koylarında bir gecelik konaklama, Marmaris'in benzer standarttaki oteline göre çoğu zaman belirgin biçimde yüksek oluyor. Konaklama tiplerini karşılaştırmayı seven biriyseniz, sitedeki otel ve konaklama seçenekleri sayfası pansiyon–butik otel–apart ayrımını daha detaylı ele alıyor.
Ayvalık, Cunda, Foça ve Sığacık benim "yorulmadan tatil" listemde. Mayıs sonunda deniz biraz serin ama kasabalar boş, kahvaltılar bol ve fiyatlar sezon ortasının epeyce altında. Alaçatı rüzgâr sürfü için ideal; ilk kez deneyecekseniz iki günlük başlangıç dersi almanız yeterli oluyor. Aktif tatil ve macera aktivitelerine ilgi duyuyorsanız bu bölge ucuz bir giriş kapısı.
Harcamayı önceden kalem kalem yazmak bana çok yaradı; bütçe seyahat planı oluşturma konusunu ayrı bir rehberde işledik, kalabalık gruplarla gidecekseniz grup seyahati ve tur paketleri tarafına da göz atmakta fayda var.